GESCHIEDENIS VAN MKP
Hal Klegman
[Executive Coach, Co-Leader and Board Member of the ManKind Project International]
„Dit is een inleiding tot de geschiedenis van het Initiatieavontuur van de Nieuwe Krijger, een initiatieretraite voor mannen die in januari 1985 voor het eerst in Wisconsin werd georganiseerd. Deze studie is een onderzoek naar hoe drie mannen uit verschillende culturen een trainingsprogramma hebben ontwikkeld dat sinds de start meer dan 70.000 mannen heeft aangetrokken in de VS, Canada, Frankrijk, België, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Australië, Nieuw-Zeeland, Spanje, Zuid-Afrika, Mexico, Spanje, Israël, …”
De oprichters
Het Initiatieavontuur van de Nieuwe Krijger is ontstaan uit het brein en het hart van drie mannen: Rich Tosi, Bill Kauth en Ron Hering. Toen zij in 1985 het Initiatieavontuur van de Nieuwe Krijger oprichtten, was Richard Tosi ingenieur bij General Motors in Milwaukee. Hij was kapitein geweest bij de Amerikaanse marine en officier elektronische wapens bij de marine-luchtvaart en had in Vietnam gevochten. Bill Kauth had een universitaire graad in psychologie en was een feministische therapeut op zijn eigen manier. Ron Hering had een doctoraat in de pedagogiek, was universitair docent en seminarleider. Tosi, de marineman, had maar heel weinig gemeen met Kauth of Hering.
Rich Tosi
[Medeoprichter van het ManKind Project]
„Hal Klegman heeft prachtig werk verricht door de beginjaren van het inwijdingsavontuur van de Nieuwe Strijders bloot te leggen en te verduidelijken. Het is alsof wij, die er destijds bij betrokken waren, verschillende en vaak tegenstrijdige versies hadden van wat er werkelijk is gebeurd. Hals ongelooflijke vermogen om naar ieder van ons te luisteren, zowel met zijn verstand als met zijn hart, is een ware gave. Vervolgens heeft hij geduldig en vakkundig de draden verweven tot een nauwkeurig historisch beeld. Ik lees Hals verhaal graag, omdat het mijn persoonlijke ervaring weerspiegelt en mij tegelijkertijd een breder beeld geeft van wat anderen in diezelfde periode hebben meegemaakt. Bedankt, Hal.”
Bill Kauth
[Medeoprichter van het ManKind Project]
„De vrouw met wie ik een relatie had, was de voorzitter van de vereniging van feministische therapeuten in Wisconsin. Ik omschreef mezelf als een feministische therapeut omdat, eerlijk gezegd, dat in de jaren ’70 de heersende sfeer was. Het was de sfeer van persoonlijke groei. Ik zag dat deze mensen zeer ontwikkelde wezens waren en ik wilde daar deel van uitmaken. En dus noemde ik mezelf echt een feministische therapeut, wat in feite betekent dat ik authentiek was tegenover mijn cliënten en geen kunstmatige barrières opwierp. Ze nodigde me dus uit voor die halfjaarlijkse bijeenkomst van alle feministische therapeuten in Wisconsin. Voor zover ik me kan herinneren, was ik de enige aanwezige feministische therapeut met een penis! (Ik heb het niet nagekeken.)
Ron Hering
[Medeoprichter van het ManKind Project]
Ron Hering was een fervent voorvechter van mannen die hun emoties onder ogen zien en besluiten afstand te nemen van het beeld van de ‘oude krijger’. Hij werd in mei 1993 door zijn schoonvader vermoord in een moord-zelfmoord na een conflict over de voogdij over hun kind.
“Kwetsbaarheid is de bakermat van liefde, verbondenheid, vreugde, moed, empathie en creativiteit. Het is de bron van hoop, empathie, verantwoordelijkheid en authenticiteit. Als we meer duidelijkheid in ons leven willen of een dieper en zinvoller spiritueel leven, dan is kwetsbaarheid de weg” [Dr. Brené Brown, naar het werk van Ron Hering]
De context – Een vruchtbare bodem voor mannenwerk
In de jaren zeventig en tachtig voerden psychologen en sociologen gepassioneerde discussies over gender en geslachtsrollen. Boeken zoals dat van dr. Herb Goldberg, “De risico’s van het man-zijn: overleven in de mythe van het mannelijk privilege” (1976), en dat van dr. Ken Druck, “De geheimen die mannen bewaren”, waren de eerste die suggereerden dat, hoewel de feministische revolutie in volle bloei was, het emotionele en spirituele leven van mannen verstoord was en aandacht verdiende.
In haar boek uit 1983, *Intimate Strangers*, ging dr. Lillian Rubbin in op de veranderende rollen van mannen en vrouwen. Ze schreef: “Het streven naar persoonlijke verandering zonder pogingen om de instellingen waarin we leven en opgroeien te veranderen, zal slechts in beperkte mate vruchten afwerpen.” De behoefte aan maatschappelijke verandering als aanvulling op persoonlijke ontwikkeling was dus zeker een onderwerp van reflectie voor therapeuten als Bill Kauth en universiteitsdocenten als Ron Hering.
Onderzoekers zoals Herb Goldberg liepen voorop in de academische reactie op de vrouwenbeweging. Daarnaast had Justin Sterling het weekend „Mannen, Seks en Macht“ ontwikkeld. Wat zochten mannen? Wat verwachtte de samenleving van mannen?
Het Inwijdingsavontuur van de Nieuwe Krijger ontstond op het snijvlak van een behoefte aan persoonlijke en maatschappelijke verandering bij mannen.
De eerste stappen in Amerika
In de negentiende eeuw waren de Amerikaanse broederschappen voor mannen zo belangrijk dat er naar schatting 70.000 broederschappen bestonden. „In 1896 telde de totale bevolking van negentien miljoen volwassen mannen vijf en een half miljoen leden in broederschappen.” Het Avontuur van de Nieuwe Krijger is een gemoderniseerde versie van een Amerikaanse traditie, een geheim mannengenootschap.
In het boek van Mark Carnes uit 1989, „Geheime rituelen en mannelijkheid in het Victoriaanse Amerika”, werd beschreven dat deze vroege Amerikaanse inwijdingsgenootschappen in de eerste plaats gebaseerd waren op inwijding en op weinig anders. Ingewikkelde ceremonies, kostuums en geleidelijk aan hogere inwijdingsniveaus namen zoveel tijd in beslag dat er geen tijd meer overbleef om met elkaar om te gaan.
Het eerste Inwijdingsavontuur van de Nieuwe Krijger voorzag in niets anders dan de ervaring van het weekend zelf, en het was noch een uitgebreide ritus, noch een kwestie van kostuums. Het was in veel opzichten een ervaring van afscheiding van de wereld, net zoals die andere vroege Amerikaanse ervaringen een ervaring van afscheiding van de alledaagse aspecten van het leven waren
De opleiding tot nieuwe krijger als inwijding
Een uitgangspunt van het Inwijdingsavontuur van de Nieuwe Krijger was dat het een bijeenkomst van mannen zou zijn die een weekend duurde, met een inleidend, ervaringsgericht en inwijdend karakter, waarbij de nadruk lag op diepgaande zelfanalyse. Deze inwijdingsopleiding was – aanvankelijk onbewust, en later bewust – grotendeels gebaseerd op het transculturele onderzoek van Joseph Campbell. Ze maakt gebruik van zijn fasen van de inwijding, namelijk: afscheiding, afdaling, beproeving en terugkeer naar de gemeenschap van ingewijde mannen.
Dit deel van de inwijding, dat Campbell ‘de Reis van de Held’ noemde, vormde een integraal onderdeel van de opleiding tot Nieuwe Strijder, waarbij het Avontuur van de Nieuwe Krijger hiernaar verwees.
De reis van de held was in deze context een innerlijke zoektocht om de eigen innerlijke draken te verslaan. Het uitgangspunt was dat een mens de draken van de wereld niet kon bestrijden voordat hij zijn eigen draken had bevochten en overwonnen. In het inwijdingsavontuur van de Nieuwe Krijger werden deze demonen voorgesteld door ‘schaduwen’. In de Jungiaanse psychologie is de ‘schaduw’ dat deel van de persoon dat verborgen, onderdrukt en ontkend wordt. De mythen van Gilgamesj, de Odyssee en Perceval worden vaak beschouwd als symbolen voor de reis van elke mens.
Het Inwijdingsavontuur van de Nieuwe Strijder vond plaats in een veilige omgeving, in een rituele ruimte.
De omgeving of ‘container’ is een metafoor voor de smeltkroes van de alchemist, een vat dat het energetische transformatieproces kan bevatten. Deze processen moesten emotioneel veilig zijn en psychologisch de rituele ruimte oproepen. Deze laatste is een plek, los van het alledaagse of de gewone werkelijkheid, waaraan door de omgeving een symbolische of heilige betekenis is toegekend.
Bij het genezingswerk voor mannen gaat het vaak om een plek in de vrije natuur, waar mannen zich kunnen onttrekken aan de invloeden van de beschaving, in een veilige en gezegende omgeving, vaak door middel van rituelen. Het inwijdings- en genezingswerk voor andere mannen vergt fysieke, emotionele en spirituele energie, wat een stevige basis vereist.
De inwijding van mannen, zoals hier bedoeld, is een proces om een gezond begrip van wat het betekent om een man te zijn over te dragen en vorm te geven. Dit omvat rituelen, activiteiten en ceremonies die zijn ontworpen om een betekenisvol gevoel van verbondenheid en mannelijke identiteit te creëren.
Inwijding, zoals gebruikt om het Inwijdingsavontuur van de Nieuwe Strijder te beschrijven, richt zich op de persoonlijke en psychologische impact van het programma op het individu.
„De opleiding van de Nieuwe Strijder vertoonde overeenkomsten met UYO (Understanding Yourself and Others), aangezien dit programma een van de belangrijkste inspiratiebronnen was voor de inhoud van het mannenprogramma dat door Bill Kauth en de twee andere oprichters werd ontwikkeld. Gestalt was dertig jaar geleden volkomen nieuw. We haalden enkele van de beste Gestalt-trainers uit de hele Verenigde Staten naar hier… Het huidige proces leek sterk op wat we ‘emotioneel cathartisch werk’ noemen, zoals dat in bepaalde psychotherapeutische modellen wordt toegepast.”
Robert Moore
[Journalist]
„Het zou kunnen dat in de vijfentwintigste eeuw een oudere man een verhaal als dit aan een groep kinderen vertelt: In de laatste jaren van de twintigste eeuw werd een kleine groep mannen van verschillende rassen en achtergronden wakker, keek om zich heen en zag hoe de tijden eruit zagen. Ze zagen hoe wanhopig de situatie was, en hoe klein de kansen waren dat ze het werk zouden kunnen doen dat gedaan moest worden. Maar desondanks gingen ze de uitdaging aan. Kinderen, ook al kunnen we ons hun namen niet meer herinneren, we zijn hen eeuwig dankbaar.”
Robert Bly
[Schrijver]
„Rond zijn 35e ontdekt de man dat de beelden van de integere man, de stoere man, de echte man die hij op school heeft meegekregen, in het echte leven niet werken”
„Wanneer een vader, die de hele dag afwezig is, om zes uur ’s avonds thuiskomt, profiteren zijn kinderen wel van zijn humeur, maar niet van zijn opvoeding”
Beschrijving van de inwijding
Joseph Campbell heeft nagedacht over de inwijding en heeft verschillende voorbeelden uit primitieve samenlevingen aangehaald. Hij spreekt over de inwijdingsmeester als de „wijze oude man uit mythen en verhalen, wiens woorden de held [die ingewijd moet worden] ondersteunen…”. Verderop stelt Campbell dat: „ het werkelijke doel van deze [rituelen] was om mensen door die moeilijke drempels van transformatie te leiden, die niet alleen een verandering in de bewuste, maar ook in de onbewuste levenspatronen vereisen”.
In zijn bespreking van de rol van inwijding en de centrale plaats die deze inneemt in de menselijke ervaring, stelde Robert Moore voor dat het woord „inwijding”, zoals dat door de Jungianen wordt gebruikt, vertaald zou kunnen worden met „transformatie”.
Moore schrijft: „Inwijding is het proces van sterven en herboren worden. Dit archetype is zo krachtig in het menselijk leven dat het in alle domeinen van de ervaring opduikt. Zodra je het vermogen hebt om dit archetype te herkennen, beginnen tal van vragen die je jezelf hebt gesteld op hun plaats te vallen”.
De vergeten inwijding
Michael Greenwald, een van de oprichters van het Réseau Nouveau Guerrier, de voorloper van Mankind Project International, schreef dat de inwijding in wezen bedoeld is om een volwassen mannelijkheid in de wereld te herstellen.
„De moderne wereld moet zich de volwassen mannelijkheid opnieuw eigen maken. De bijna volledige afwezigheid ervan in technologisch geavanceerde samenlevingen heeft volgens de auteur geleid tot een van de ernstigste morele crises waarmee de westerse beschaving ooit is geconfronteerd. De wereldbevolking beschikt over de middelen om een virtuele utopie te creëren. Toch ontbreekt het ons aan collectieve wil, al was het maar om de vernietiging van hele culturen te voorkomen, die plaats maakt voor hongersnood en ziekte. In onze wereld worden genocide-daden nauwelijks opgemerkt. Verkrachting wordt gebruikt als instrument voor pathologische mannelijke expressie en etnische oorlogvoering. We zijn bereid onze prestaties te verbeteren met chemische middelen (bijvoorbeeld antidepressiva of steroïden), ten koste van de acceptatie van onze menselijke beperkingen. We tolereren de vervuiling van de planeet en schandalig hoge kindersterftecijfers. Geweld wordt de favoriete oplossing voor interpersoonlijke conflicten. In dit alles zien we het bewijs dat volwassen mannelijkheid, in haar volle omvang, vrijwel in de vergetelheid is geraakt, en dat de ‘jongenspsychologie’ de overhand heeft.”
De herontdekte inwijding
Hering, Tosi en Kauth kunnen worden beschouwd als herontdekkers – zij het onbedoeld – van de inwijding.
Het inwijdingsavontuur van de Nieuwe Krijger heeft voorzien in een maatschappelijke behoefte en een historische missie vervuld. In de inleiding van het boek „De geheimen die mannen bewaren” schreef dr. Ken Duck: „De mannen van vandaag zijn de bewaarders van de best bewaarde geheimen. We leiden een verborgen emotioneel leven, waarbij we vaak, zelfs voor degenen van wie we houden en die we vertrouwen, onze grootste angsten en onzekerheden verbergen, evenals onze dierbaarste dromen.”
Een van deze geheimen betreft de diepere culturele en emotionele betekenis van de inwijding. De historische missie gaat terug op de hierboven geciteerde uitspraak van Henderson over inwijding, die ‘herontdekt moet worden’. Veel ontdekkers zijn zich niet onmiddellijk bewust van wat ze hebben gevonden. Columbus wist niet dat hij Amerika had ontdekt. Op dezelfde manier wisten Tosi, Kauth en Hering niet dat ze de inwijding opnieuw hadden uitgevonden. Hun doel was om mannen een hulpmiddel te bieden om ‘iets’ te doen.
Michael Meade schrijft: ‘Het is geen toeval dat de gemiddelde leeftijd van de deelnemers aan deze bijeenkomsten (mannenweekends) rond de veertig ligt – het is geen toeval, want de ‘midlifecrisis’ vertegenwoordigt een andere periode van inwijding.’
Douglas Gillette
[Schrijver]
„De Jungiaanse analisten Robert Moore en Douglas Gillette herdefiniëren de eeuwenoude concepten van mannelijkheid en stellen dat volwassen mannelijkheid niet agressief of dominant is, maar vruchtbaar, creatief en empowerment bevorderend voor zichzelf en anderen. Moore en Gillette geven een duidelijke omschrijving van de vier volwassen mannelijke archetypen die door de geschiedenis heen in mythen en literatuur naar voren komen: de koning (de energie van een rechtvaardige en creatieve orde), de krijger (de energie van vastberaden maar geweldloos handelen), de tovenaar (de energie van inwijding en transformatie) en de minnaar (de energie die mensen met elkaar en met de wereld verbindt), evenals de vier onvolwassen patronen die het mannelijke potentieel belemmeren (het goddelijke kind, het oedipale kind, de bedrieger en de held).
De invloed van de oorspronkelijke Amerikanen
Ten slotte zijn er ook een aantal elementen in het Inwijdingsavontuur van de Nieuwe Krijger opgenomen die rechtstreeks uit de cultuur van de Amerikaanse Indianen afkomstig zijn. In de negentiende eeuw bestonden er een aantal door de inheemse Amerikaanse cultuur geïnspireerde broederschappen, zoals ‘de Orde van de Rode Mannen’, en er waren jeugdorganisaties zoals ‘de Dochters van het Kampvuur’ die gebruik maakten van inheemse Amerikaanse tradities en kleding, of die hun eigen stijl bedachten en deze bestempelden als ‘Indiaans’.
In hun zoektocht naar manieren om de barrières tussen het alledaagse bestaan en de ervaring van het Inwijdingsavontuur van de Nieuwe Strijder te doorbreken, deden de oprichters wat anderen vóór hen hadden gedaan: zonder zich vooraf bewust te zijn van de gevolgen van hun handelen voor de traditionele volkeren, eigenden zij zich Indiaanse rituelen toe; iets wat andere groepen die zich in het begin en midden van de jaren tachtig vormden, met soortgelijke doelstellingen hadden gedaan.
Deloria schrijft verder: „De New-Age-beweging heeft bijvoorbeeld een verfijnde mix ontwikkeld van interpersoonlijke psychologie, groepstherapie en intuïtieve training in vormen die doordrenkt zijn van Indiaanse invloeden. De aanhangers van de mannenbeweging kwamen in de buitenlucht bijeen, maakten en droegen maskers, gaven elkaar een ‘woordstok’ door terwijl ze elkaar verdrongen verhalen vertelden en mediteerden alleen in de natuur in een soort goed gekruide visioenzoektocht. … De vrouwengroepen hadden soortgelijke verbindingsrituelen, vaak georganiseerd rond een essentialistische visie op de fundamentele band van vrouwen met de aarde. En natuurlijk bouwden New-Age-aanhangers van beide geslachten in gemengde situaties een band op door middel van elkaars culturele kennis.”
In april 1985 werd voor de tweede keer een inwijding georganiseerd met de titel ‘Inwijdingsavontuur van de Nieuwe Strijder’. In 1987 nam een groep mannen uit Chicago deze inwijding onder haar hoede en zo werd het zaadje voor het ‘Nieuwe Strijder-netwerk’ geplant. In februari 1988 werd het ‘Nieuwe Krijger-netwerk’ omgedoopt tot ‘het Mankind Project’.
Wat begon met zeventien mannen in Wisconsin is vandaag de dag een internationale organisatie die in meer dan 28 landen actief is. In 2020 hebben 70.000 mannen het Inwijdingsavontuur van de Nieuwe Krijger voltooid.
Aanvullende literatuur
Philippe Berkenbaum : « Des Hommes, des vrais » © Psychologies Magazine Belgique, mars 2012
Christian Krumb, « Homme-training ». © Psychologies Magazine, hors-série, juin 2010 (pour l’article français)
Joseph Campbell, “Le héros aux mille et un visages” (The Hero with a thousand faces) 1949.
Stephen Gilligan et Robert Dilts, “Le voyage du héros – Un éveil à soi-même” (The Hero’s Journey: a Voyage of Self-Discovery) 2009.
Robert Bly “L’homme sauvage et l’enfant. L’avenir du genre masculin” (Iron John: A Book About Men) 1990.
INREE – Des Hommes authentiques – Magazine “Air du temps”
INEXPLORE – Des rituels pour se relier à la vie
Carl Gustav Jung – Charles Kerényi, “Introduction à l’essence de la mythologie” 1941.